Wystawa „Świat, którego już nie ma. Krakowski Kazimierz – dzielnica żydowska” Stanisława Markowskiego

„Świat, którego już nie ma. Krakowski Kazimierz – dzielnica żydowska” to wystawa wyjątkowych prac Stanisława Markowskiego. Fotografa, który chciał ocalić pamięć, dedykując swoje zdjęcia „wszystkim Żydom polskim, po których płaczą opuszczone miasta, miasteczka, wioski, po których ślady giną powoli lub już zginęły”.

Odkryty i zrehabilitowany przez Markowskiego przedwojenny żydowski świat uwieczniony w sepii przez XIX-wiecznych krakowskich fotografików zostaje dopełniony czarno-białymi zdjęciami Kazimierza widzianego oczami samego Markowskiego w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Tadeusz Chrzanowski, mówiąc o tych fotografiach, zauważył, że Autorowi udało się „zarejestrować wołanie w milczeniu, płacz w śnie starej dzielnicy, pamięć wiotką jak tiul z sukni babcinej”. Udało mu się dostrzec niewidoczne niemal ślady i uczynić je nieśmiertelnymi.

Kazimierz, choć dzisiaj tętniący życiem, nieprzypominający świata uwiecznionego na odnalezionych przez Stanisława Markowskiego archiwalnych fotografiach; nie podobny do miejsca, o którym śpiewał bard żydowskiej ulicy – Mordechaj Gebirtig – wciąż przyciąga. Klimatem, tajemnicą, nieobecnością, której wszędzie pełno, która wciąż nas otacza; bolesną historią, o której nie można i nie da się zapomnieć. Tę atmosferę inności udało się Markowskiemu odnaleźć, zrozumieć i uwiecznić.

Stanisław Markowski mówiąc o swojej pasji, o fotografowaniu podkreślał, że na pierwszym miejscu zawsze stawia wzruszenie, a dopiero później informację, która z fotografii wynika. Z pewnością, jak sam twierdzi, jest wiele „dzieł”, których po prostu mogłoby nie być, których nieobecności nikt by nie zauważył. Na pewno jednak Świat, którego już nie ma do nich nie należy; są to zdjęcia, których nie można nie zobaczyć, obok których nie da się przejść obojętnie.