Do przeglądu zgłaszać można zarówno gotowe, jak i będące w trakcie realizacji projekty. Zdjęcia lub materiały video wraz z wypełnionym formularzem zgłoszeniowym, należy przesyłać drogą mailową na adres podany na stronie: http://photomonth.com/

Gdyby tak zagrać w skojarzenia do hasła „Tajlandia”, większość powiedziałaby: świątynie, egzotyka, seks-turystyka, rajskie plaże i tym samym strzeliłaby w dziesiątkę… no może w dziewiątkę. Spójrzmy na Tajlandię przez pryzmat naszej wyprawy.

Bangkok
Bangkok oszołomił nas już z lotu ptaka. Obserwowany w nocy przez okna samolotu, przypominał świecący układ scalony. Na ziemi zrobił zresztą nie mniejsze wrażenie.  Już pierwsze zderzenie z powietrzem w Bangkoku, zaraz po wyjściu za drzwi klimatyzowanego lotniska Suvarnabhumi, potwierdziło, że Bankgkok nie bez przyczyny uznawany jest za najgorętszą metropolię świata. Początkowo oddech wydawał się ciężki, jednak szybko można było się przyzwyczaić. Tak jak powietrze tak i czar tego miasta zapiera dech.

Nie sposób jednak krótko nie wspomnieć o przygodach  które „na dobry początek” zaserwował nam Bangkok. Tak jak doradził nam nasz kolega podróżnik, przebywający obecnie w Tajlandii, najlepszym sposobem żeby sprawnie przedostać się z lotniska do centrum, jest skorzystanie z taksówki. Razem z tą poradą dostaliśmy także ostrzeżenie: „nie dajcie się naciągnąć,  kurs powinien Was wynieść na czwórkę >>tyle i tyle<<<, jeśli każą  płacić więcej, to znaczy że was wkręcają,  targujcie się”. Zadowoleni, będąc na miejscu, postanowiliśmy się zastosować do tej porady. Cena za kurs, którą oferowali taksówkarze korporacyjnych firm przechwytujący turystów już od schodów lotniska, była większa o jakieś 200 Bth od tej, która zgodnie z otrzymaną poradą brzmiała nam w głowach jak mantra. Zostawiliśmy więc plecaki w przechowalni na lotnisku i odeszliśmy kilkanaście metrów od  ciągów korporacyjnych taksówek w poszukiwaniu tańszego kursu. Szybko i sprawnie znaleźliśmy przewoźnika który bez problemu zgodził się przewieźć nas za zaoferowaną przez nas cenę. Och, jaka rozpierała nas duma, że „my tu w Bangkoku nie daliśmy się naciągnąć”. W towarzystwie tajskiego kierowcy i, nie wiedzieć czemu, jeszcze jednego Taja który „na czwartego” usiadł obok nas z tyłu samochodu ruszyliśmy szczęśliwie, jak mogło się wydawać, aby zobaczyć wielki azjatycki świat.

Czas grał dla nas wielką rolę -  w Bangkoku wylądowaliśmy około piątej nad ranem a już około 18stej mieliśmy następny lot na Phuket.  Na samo zwiedzanie, po odjęciu czasu na dojazd powrotny na lotnisko i odprawę mieliśmy ok. 8 godzin.

Po kilku minutach trasy, kierowca zjechał na podejrzanie wyglądającą opuszczoną stację benzynową, wyszedł razem ze swoim kompanem i kazał nam czekać. Widok zza okna samochodu nie należał do najpiękniejszych – stara opuszczona stacja, bezpańskie psy i blady świt. Po chwili kierowca wrócił z kartką w ręku i kazał ją  podpisać siedzącemu z przodu samochodu Dominikowi. W głowach od razu zaświeciła nam się lampka „uwaga”. I słusznie. Dominik przeanalizował treść kartki, i jak się okazało, kierowca chciał zapłaty od każdego z nas osobna takiej kwoty, jaką ustaliśmy za przejazd ogółem dla całej czwórki.  Podpis dodatkowo zobowiązywał do uiszczenia opłaty za autostradę (którą wcale nie musieliśmy jechać),  jakichś sztucznie wymyślonych dodatkowych kosztów, w tym podatków.  Witaj kraju uśmiechu! Miejsce i okoliczności nie stanowiły najlepszego początku wyprawy. Taj nie dawał za wygraną, a na naszą odpowiedź, że niczego nie podpiszemy, przejawiał ataki histerii.  Ostatecznie pozwolił nam wysiąść. Trochę przerażeni, udaliśmy się w kierunku głównej ulicy, żeby złapać inną taksówkę. Szybko zatrzymały się trzy,  jedna za drugą. Pędem udaliśmy się w kierunku pierwszej gdzie uśmiechnięty Taj zapraszał nas z całą swą serdecznością trzymając na kolanach jakiś worek z białym proszkiem. Szczerze mówiąc nikt z nas nie miał ochoty wnikać czy zawartość stanowi mąka, narkotyki czy cokolwiek innego. Po dopiero co przeżytych przygodach nie mieliśmy ochoty na dodatkowe atrakcje. Szybko przeszliśmy do taksówki stojącej dalej, w której siedzący  kierowca sprawiał wrażenie zaufanego. Zapytany czy mówi po angielsku, ochoczo odpowiedział „Yes!”. Odetchnęliśmy więc z ulgą i licząc na koniec tego typu przygód, ruszyliśmy z nim w drogę. Jazdę samochodem prowadzonym przez Taja, bez wątpienia można zaliczyć do atrakcji i uznać za wartą przeżycia. Kiedy nad głową dyndają święte figurki,  z głośników wydobywa się rytmiczna muzyka a samochody mijają się jak w grze używając klaksonów tylko po to by poinformować: „Uwaga jadę ekstremalnie!”, można odczuć że jest się gdzieś daleko od Europy. Po kilkunastu minutach drogi postanowiliśmy zapytać kierowcy jak długo trwać będzie kurs. Otrzymaliśmy odpowiedź: „Yes!”. Wszystko było jasne – na komunikację z kierowcą nie można było liczyć, jak się później okazało na znajomość mapy też nie bardzo. Od początku chcieliśmy dotrzeć pod Democracy Monument… tymczasem taksówkarz wysadził nas pod Victory Monument. Nazwa co prawda zbliżona, ale odległość od centrum niestety nie. Wysiedliśmy licząc na to, że jesteśmy na miejscu. Analiza mapy pokazała jednak co innego – do celu brakowało jeszcze … około 6 km! Ograniczeni czasem, doświadczeni dziwnymi sytuacjami od samego początku czuliśmy, że ta wyprawa będzie wyjątkowa. Postanowiliśmy jednak nie korzystać z dalszych usług przewoźników i ruszyliśmy pieszo. Los wynagrodził nam dotychczasowe przejścia. Dzięki pieszej wędrówce przez obrzeża miasta, mogliśmy zobaczyć chodzące po chodniku warany (wielkie jaszczury, które hodowane były w fosie okalającej jedną z  królewskich rezydencji, a oswojone z widokiem ludzi wychodziły na chodnik robiąc piorunujące wrażenie), mnichów buddyjskich i odbywające się akurat zawody sportowe.

To co kojarzy nam się z Tajlandią po tym spacerze, to zwyczaj, że w Tajlandii czymś zupełnie normalnym jest jedzenie na ulicach. Dosłownie -  Tajowie siedzieli na chodnikach spożywając ciepłe posiłki,  a wokół unosił się zapach aromatycznych potraw.

Nie brakowało ulicznych stoisk z żywnością, której ceny były rewelacyjne a smaki hmmm – o smakach będzie jeszcze mowa.

Długi marsz, zostawił w naszych głowach piękny obraz Bangkoku, a samo centrum miasta zrobiło piorunujące wrażenie. Łodzią dopłynęliśmy między innymi do marketu na wodzie. To niesamowite, że Tajowie na swoich łódkach organizują sklepy i podpływając do łodzi turystów, oferują różnorodne towary  – od żywności po pamiątki. Godnym polecenia jest też przejście przez targ amuletów, gdzie można znaleźć dosłownie wszystko.

Zwiedzanie Bangkoku jest niesamowite. Można zachwycić się niebiańskim smakiem egzotycznych owoców oferowanych w przyulicznych stoiskach. Oczarowuje widok świątyń, wszędzie obecnych obrazów króla i królowej, odpoczywających w hamakach na tętniących życiem ulicach miasta Tajów, turkoczących tuk-tuków. Całość powoduje, że zmysły łakną Bangkok, a zwiedzający go zdają się zapominać o wysokiej temperaturze i duchocie tego miejsca. Chętnie zostalibyśmy w Bankgoku jeszcze dłużej, szczególnie po to by móc zwiedzić tamtejsze świątynie, jednak musieliśmy realizować założenia planu wyprawy, a godzina wylotu do Phuket zbliżała się nieubłagalnie.

Phuket.
Późnym wieczorem (ok. 22.00/23.00 tamtego czasu) dotarliśmy do Phuket. Z lotniska wraz z nowo poznaną parą z Danii, przedostaliśmy się do miejsca gdzie planowaliśmy spędzić noc. Środek transportu którym się przemieściliśmy, niczym nie przypominał taksówek z Bangkoku. O tej porze, do centrum miasta jeździły bowiem tylko firmy przewoźnicze dysponujące siedmioosobowymi komfortowymi samochodami, wyposażonymi w luksusowe siedzenia. Ten fragment podróży rekompensował nam poranne doznania i koił zmęczenie. Marzyliśmy o tym, aby po ok. trzynastu godzinach spędzonych w samolotach, czekaniu na lotniskach i zwiedzaniu Bangkoku, móc wyspać się w jakimś przytulnym miejscu. Mieliśmy dokładne dane naszego punktu destynacji tj. hostelu w którym nasz książkowy przewodnik polecał spędzić noc, reklamując bardzo dobre warunki za niską cenę. Reklamował chyba aż za bardzo, bo mimo tego, że byliśmy w Tajlandii poza sezonem turystycznym, w hostelu nie było już miejsc. Właściciel polecił nam jednak zaprzyjaźniony hostel położony kilka przecznic dalej. Przywitani przez przesympatyczną aczkolwiek zaspaną Tajkę, dostaliśmy klucze i stanęliśmy przez naszymi pokojami. Zakwaterowanie przypominało to w którym Richard (grany przez Leonardo Di Caprio ) w „Niebiańskiej plaży” spędził swoją pierwszą noc. My tuż przed wyjazdem, urządziliśmy sobie wieczór filmowy i oglądnęliśmy „The Beach” by wczuć się w klimat Tajlandii, skojarzenie było więc szybkie. Obskurne okiennice z zakurzonymi moskitierami, jeden zardzewiały wieszak na ubrania, straszna łazienka, a na ścianie mały przyjaciel gekon – to taki przybliżony obraz. Można było dostrzec, że właściciele hostelu starali się uczynić z niego obiekt przyjazny turystom, ale czasem samo pomalowanie ścian na różne kolory nie wystarczy.

Zostawiliśmy rzeczy i ruszyliśmy w poszukiwaniu sklepu aby kupić przynajmniej coś do picia. Po drodze dopadł nas rzęsisty monsunowy deszcz. To akurat, w Tajlandii, jest bardzo przyjemne. Temperatura jest na tyle wysoka, że trwające od kilku do kilkunastu minut opady nie stanowią problemu. Tyle tylko,  że wtedy w Phuket, w środku nocy, mając w głowach wygląd pomieszczeń w których mieliśmy spędzić pierwszą noc, byliśmy delikatnie przerażeni. Na szczęście poranek pokazał, że to co w nocy przerażało, nad ranem okazało się wcale nie być takie straszne. Poranek nie odmienił co prawda standardu pomieszczeń które wynajęliśmy, ale zmienił nasze spojrzenie na rzeczywistość. Wykąpani i wyspani, zjedliśmy śniadanie przygotowane przez młode, sympatyczne Tajki prowadzące hostel, z którymi się zaprzyjaźniliśmy. Dzięki nim wiedzieliśmy od razu gdzie warto się udać, a na co nie warto tracić czasu. To one sprawnie a  przede wszystkim po tajsku, telefonicznie zamawiały dla nas bilety wstępu w miejsca gdzie potrzebowaliśmy rezerwacji. Jednym z takich była np. polecana przez większość przewodników wyprawa po dżungli, trekking przy wodospadach i zwiedzanie plantacji kauczuku. Niestety, w większości z tych miejsc spotkaliśmy się z nadmierną komercją i zdecydowanie nie tym, czego oczekiwaliśmy.

Wybraliśmy się też na Hat Kata gdzie zaserwowaliśmy sobie 2 godziny relaksu na plaży i szaleństw w andamańskich falach. Po powrocie zrobiliśmy szybki rekonesans po Phuket, który łącznie z poradami znajomych Tajek pozwolił nam zlokalizować fantastyczne miejsca. Piorunujące wrażenie robił artysta, którego można było obserwować przez wychodzące na ulice wrota  ciągle otwartej  pracowni. Tworzył bez przerwy i mieliśmy wrażenie, że nigdy nie śpi. Natrafiliśmy też na małe rewelacyjne restauracyjki i upodobaliśmy sobie kilka ulicznych stoisk z jedzeniem.

W Tajlandii ilość takich stoisk przeobraża spacer w kulinarną wycieczkę. Wszędzie roi się od budek z grillem gdzie serwowane są szaszłyki z durianem, ryż i kurczak w wielu odmianach. Dla amatorów słodkości tajska kuchnia serwuje coś wyjątkowego – banany w cieście naleśnikowym. Ciężko ominąć tamtejsze stoiska, tym bardziej że można zjeść już za kilkanaście bathów (10 bath= ok. 1,20 zł). Tajska kuchnia jest kusząca i aromatyczna – bazuje głównie na ryżu oraz jajach a przy większości potraw można wybrać rodzaj mięsa (najczęściej spośród kurczaka, wieprzowiny i owoców morza). Jedzenie jest pyszne ale nieco trudno jest przyzwyczaić się do słodkiego smaku niektórych potraw, że o pikantności nie wspomnimy. Jako ciekawostkę można podać, że  Tajowie do spożywania posiłków, używają widelca i łyżki. Jako Europejczycy, z uwagi na kuchnię włoską, byliśmy przyzwyczajeni do jedzenia w ten sposób co najwyżej makaronów, nie zaś zup z mięsem czy warzywami. Początkowo wydaje się to więc dziwne, ale z czasem można przywyknąć i bardzo  polubić ten sposób.

Zachwycały nas też środki komunikacji. Przede wszystkim tzw. songthaew, czyli półciężarówka z dwoma rzędami siedzeń, gdzie  ilość przewożonych osób jest nieograniczona i najlepiej można to wyrazić wzorem – im większa masa załadunku tym wolniejszy czas przejazdu.

Czuliśmy się niesamowicie siedząc w tych pędzących pojazdach, gdy przez „okna” można obserwować dżunglę. Oprócz tego w tamtejszy krajobraz pięknie wpisują się też tuk tuki czyli trójkołowe riksze nadające tajskim miejscowościom wyjątkowego charakteru.

W Phuket nauczyliśmy się odczuwać Tajlandię. Poznawaliśmy mentalność jej mieszkańców, zwyczaje, smaki i nazwy. Mieliśmy już spory bagaż doświadczeń, w związku z czym ruszyliśmy dalej…

RÓŻNE ODCIENIE KOBIECOŚCI

•    jeśli twoja kobiecość jest dla Ciebie ważna
•    jeśli chcesz poznać różne jej postacie i rozpocząć z nimi przyjazną rozmowę
•    jeśli chcesz nauczyć się jak zmieniać negatywne przekonania na temat swojej kobiecości i siebie za pomocą metody NVC
•    jeśli przekonania dotyczące kobiecości głoszone przez otoczenie (media, społeczeństwo, rodzinę) sprawiają, że nie czujesz się komfortowo
•    jeśli chcesz dowiedzieć się, w jaki sposób aparat fotograficzny może być narzędziem samopoznania
•    jeśli chcesz nauczyć się, jak obsługiwać swój aparat i zrobić autoportret
•    jeśli chcesz zobaczyć prace osób, które potrafią z dystansem i z radością bawić się swoim wizerunkiem
•    jeśli chcesz być sobą w swojej kobiecości i poznać inne kobiety w różnym wieku, które mają podobne potrzeby

Z A P R A S Z A M Y

21 i 22 stycznia 2012
godz. 10.00 – 17.00,
ul. Kasprowicza 9a/3, Kraków
(przecznica ul. Kieleckiej, niedaleko Ronda Mogilskiego, ostatnie piętro)

Przyjdź z aparatem oraz 5 fotografiami przedstawiającymi Ciebie w różnym wieku. Nie zapomnij naładować baterii! :)

Trenerki

Nikko Biernacka – Niezależna fotografka, korzystająca z rzeczywistości po to, aby generować nowe światy. Trenerka, która pomaga innym w odważnym stawaniu się sobą. Organizatorka i inspiratorka. Założyła fundację Machina Fotografika, promuje osoby zajmujące się fotografią, wspiera w rozwoju twórcze kobiety i prowadzi działania z zakresu edukacji wizualnej.

Absolwentka kulturoznawstwa w Poznaniu oraz fotografii w Instytucie Kreatywnej Fotografii w Opavie (Czechy). Dyplom u Dity Pepe. Wystawia swoje prace w kraju i zagranicą. Publikuje w prasie (“Polityka”, “Wysokie Obcasy”, “Tygodnik Powszechny”) oraz w książkach. Autorka indywidualnych projektów artystycznych, współuczestniczka projektów międzynarodowych. Zagadnienia w głównym obszarze jej zainteresowań to tożsamość kobiet i relacje miasto–przestrzeń–mieszkańcy. Dąży do tego, aby moda była narzędziem promocji istotnych wydarzeń społecznych, artystycznych i kulturalnych – przejawem tego dążenia jest realizacja sesji artmodowych. Ukończyła kurs trenerski organizowany przez Stowarzyszenie Trenerów Organizacji Pozarządowych „STOP”. Od kilku lat prowadzi warsztaty fotograficzne i szkolenia. Z charakteru KOT.

© foto: Paweł Suder

Regina Bzowska – Psycholog, trener, przyszły mediator. Od pięciu lat prowadzi szkolenia i warsztaty z zakresu umiejętności psychologicznych. Pracuje z kobietami, osobami bezrobotnymi, pracownikami, także z młodzieżą. Ukończyła Szkołę Trenerów Wszechnicy UJ oraz liczne szkolenia doskonalące warsztat trenerski. Fascynuje się metodą Porozumienia Bez Przemocy, którą praktykuje i szerzy. Absolwentka Studium Porozumienia Bez Przemocy (NVC) organizowanego przez Dojrzewalnię Róż. Współpracuje z krakowskim i katowickim Festiwalem Progressteron, współprowadzi autorskie warsztaty dla macoch. Próbuje wcielać w swoje życie idee slow life.

Inwestycja
130 zł – Cena obejmuje koszt uczestnictwa w 2-dniowych warsztatach oraz materiały szkoleniowe. W ramach warsztatów przewidziane są przerwy kawowe.

Prosimy o rezerwacje miejsca: tel.: 515 068 873 / e-mail: info@machinafotografika.pl

Po potwierdzeniu rezerwacji prosimy dokonać wpłaty na podane niżej konto do dnia 17 stycznia 2012:
Bank Millenium, Sylwia Biernacka nr: 39 1160 2202 0000 0000 6562 2057
Tytuł przelewu: Kobiecość

Już w czwartek 15 grudnia o 18:00 zapraszamy do Mieszkania Gepperta na wernisaż wystawy Piotra Zbierskiego „White Elephant”. Będzie to premierowe wystąpienie artysty we Wrocławiu. Dzień później, 16 grudnia o godz 19:00, Klub Firlej ugości wystawę Sylwestra Rozmiarka „22 historie”. Wernisażowi towarzyszyć będzie koncert zespołów: The Kurws oraz 60 MINUTE PROJEKT a.k.a. LXMP, który rozpocznie się o godzinie 20:00. Natomiast w sobotę 17 grudnia spotkamy się w Domu Edyty Stein, gdzie o 17:00 odbędzie się premiera francusko-belgijskiego dokumentu „Somewhere to dissapear”. Jest to film o człowieczeństwie, Ameryce, fotografii i marzeniu o zniknięciu. Po projekcji ostatnia wystawa festiwalu: „Size 36” i spotkanie autorskie z laureatem konkursu Debiuty 2011 – Dominikiem Tarabańskim.

Oficjalne zakończenie TIFF nastąpi w sobotę 17 grudnia w Klubokawiarni Mleczarnia. Od godziny 21.00 zapraszamy na poczęstunek, wino i dobrą zabawę. Do zobaczenia!

Wernisaż wystawy „WHITE ELEPHANT” – Piotr Zbierski

15.12.2011 godz. 18:00
Mieszkanie Gepperta
ul. Ofiar Oświęcimskim 1/2
(wystawa czynna do 05.01.2012)

Cykl “White Elephant” powstawał trzy lata podczas rozmaitych podróży do takich miejsc jak Indie, Ukraina, Mołdawia, Berlin czy Lizbona, ale również do Łodzi, miasta rodzinnego fotografa. Gdy patrzymy na bawiące się dzieci, podwórka i sceny uliczne, z łatwością wyczuwamy chęć zapisania chwili, złapania rzeczywistości. Jako że artysta korzysta jedynie z zastanego światła część zdjęć jest niedoświetlona, nieostra, ziarnista czy rozmazana. Piotr Zbierski wykorzystuje te niedoskonałości techniczne by nawiązać bezpośrednią relację z tymi, których fotografuje. Pomaga to także zbudować  wrażenie bliskości przedstawianych sytuacji, dzięki czemu udaje mu się ukazać wyjątkowość osób, przedmiotów i chwil, które tak starannie dobiera. Przez White Elephant” przemawia namacalna wręcz atmosfera zawieszenia i swoistej dramaturgii.  Autor cyklu zdecydowanie podkreśla swoje subiektywne postrzeganie rzeczywistości, dzięki któremu każde zdjęcie stanowi dokumentacje osobistego przeżycia. Fotografie wydają się mówić: “Jestem tu, w mojej dłoni jest aparat, a przede mną człowiek, któremu robię portret i nic innego w tej chwili się nie liczy”. Piotr Zbierski tworzy własną wizję rzeczywistości i za pomocą cyklu “White Elephant” interpretuje świat w bardzo emocjonalny i osobisty sposób.

© foto: Piotr Zbierski

Piotr Zbierski (ur. 1987, Łódź) – studiuje fotografię w PWSFTviT w Łodzi. Wystawy indywidualne: Białe słonie, Tu, Sny dziecięce, zbiorowe, m.in. Lab East, Czuła Ostrość. Prezentował swoje prace na festiwalach w Łodzi, Budapeszcie i Bradze. www.piotrzbierski.com

Sylwester Rozmiarek & The Kurws & 60 Minut Projekt
Wernisaż wystawy “22 historie”

16.12.2011 godz: 19:00
Klub Firlej
ul. Grabiszyńska 56, Wrocław
(ekspozycja czynna do: 22.01.2012 pon-pt 9:00-16:00)

Fotografia humanistyczna, czy też „uliczna” – jak dzisiaj ją się nazywa – nie jest w pracach Sylwestra Rozmiarka zwykłą rejestracją tego, co nas otacza. Fotografie ukazują codzienność, w której można znaleźć porządek i historie tam, gdzie na pierwszy rzut oka ich nie ma. Konteksty zależności między architekturą a człowiekiem, relacje międzyludzkie wyalienowane z otoczenia i sytuacji. To propozycja niosąca pierwiastek poznawczy – rozpoznajemy miejsca, osoby – jak również estetyczny, nadająca im nowy kontekst bytu jako abstrakcyjną grę form, światła i przestrzeni. Wnikliwa obserwacja, oczekiwanie i przewidywanie pozwala autorowi kreować nową wartość artystyczną. Sztuka bowiem nie odwzorowuje rzeczywistości, ale czerpiąc z niej tworzy nową jakość. Prezentowane na wystawie zdjęcia to pełne klatki negatywu małoobrazkowego, zarejestrowane przy użyciu obiektywu standardowego. [dr Izabella Retkowska]
www.rozmi.com

Wernisażowi towarzyszyć będzie koncert zespołów: The Kurws oraz 60 MINUTE PROJEKT a.k.a. LXMP, który rozpocznie się o godzinie 20:00.

Bilety na koncert: 15 pln: przedsprzedaż poprzez sieć Ticketpro (EMPIK, Media Markt, Saturn) oraz w dniu koncertu, w Klubie z legitymacją studencką; 20pln: bilet normalny w dniu koncertu

THE KURWS

www.myspace.com/thekurws

Zespół sam o sobie mówi, że powstał jako spontaniczna konsekwencja sesji ping-pongowej, która zeszła do podziemia, gdzie tkwi po dziś dzień. W rzeczywistości grupa ta jest idealnym przykładem świeżego i organicznego punk-rocka z silnymi wpływami post-modernizmu. W swojej twórczości penetrują oni tradycje punk-rocka i rock’n’rolla, garage/surf, kraut-rocka, zgniłego funk, a także nowojorskiego no-wave, a ich debiutancki album „Dziura w getcie”, to w ich mniemaniu dźwiękowe zilustrowanie przeświadczenia o kolektywnej improwizacji bez warsztatowego przygotowania, realizowanej w cichej nadziei na to, że zespół uniknie kompromitacji. Na swoim koncie mają liczne występy, m.in. jako suport legendarnej grupy NoMeansNo w Klubie Firlej, a także w bliskich ich korzeniom squotach: CRK i Rozbracie. Pierwszy oficjalny materiał The Kurws powstał w postaci kolekcjonerskiego wydania kasetowego. Jak informują na swoich oficjalnych serwisach, niebawem ukażą się również reedycje na cd i winylach.

SKŁAD
Kuba Majchrzak – bas
Dawid Bargenda – perkusja
Hubert Kostkiewicz – gitara
Krzysztof Tokarski – saksofon

DYSKOGRAFIA
Exterritory 01 / Eksterrytorium 01 – V/A
Anatomia Rekina – V/A
Dziura w Getcie (MC)

60 MINUT PROJEKT

http://www.myspace.com/60minutprojekt

Osobliwa historia duetu (na co dzień udzielającego się w grupie Mitch&Mitch), zaczęła się od uczestnictwa muzyków w jednej z wrocławskich imprez drum’n’bassowych. Po kilku wzajemnych, spontanicznych występach narodził się ich wspólny projekt – 60 MP (60 Minut Projekt), którego nazwa ma swoją genezę od improwizowanych, godzinnych setów, umożliwiających „równoległe picie herbaty, podjadanie czegoś z talerzyka oraz rozprostowywanie kości, gdy plecy bolą”. Ciekawostkę stanowi fakt, iż artyści używają w swojej muzyce minimalnej ilości sprzętu po to, aby uzyskać maksymalny, eksperymentalny efekt.

SKŁAD
Piotr Zabrodzki
Macio Moretti (Maciej Moruś)

Somewhere to disappear & Dominik Tarabański „SIZE 36”

17 grudzień, godz 17:00
Dom Edyty Stein
(ul. Nowowiejska 38)
wstęp wolny

reż. Laurie Flamarion, Arnaud Uyttenhove/ Belgia, Francja

„Somewhere to Disappear” to film o pragnieniu ucieczki. Do swojego projektu „Broken Manual” Alec Soth przemierzył Amerykę szukając ludzi, którzy wycofali się ze społeczeństwa. Niektórzy z nich zamieszkują górskie chaty, niektórzy jaskinie, jeszcze inni spędzają swe życie na pustyni. Kim są współcześni pustelnicy? Dlaczego chcą uciec? I co tak naprawdę Soth stara się odnaleźć?

Alec Soth jest uznanym na całym świecie fotografem. Znanym przede wszystkim ze swoich portretów wykonanych wielkoformatowym aparatem. Jest reprezentowany przez Gagosian Gallery, Weinstein Galerry i Magnum Photos. Laurie Flamarion i Arnaud Uyttenhove to młodzi filmowcy, którzy podążali za Soth’em przez ponad dwa lata. (z materiałów dystrybutora, tłum. Franciszek Ammer)

© foto: Dominik Tarabiński

Po projekcji, o 18.30 zapraszamy na wystawę i autorski pokaz slajdów ostatniego z laureatów Debiutów 2011 -  DOMINIKA TARABAŃSKIEGO

Wernisaż wystawy “SIZE 36”
ekspozycja czynna do: 08.01.2012
(pon-nd 10:00-19:00)

Cykl “SIZE 36” jest inspirowany moim pełnym sprzeczności stosunkiem do różnych wymiarów zjawiska mody i jej wpływu na nasze wzorce. Odnajdywana przeze mnie atrakcyjność w szczupłych formach ciała wprawia mnie – od zachwytu do potępienia – w zakłopotanie. Nadrzędna rola kobiet i lansowane chude sylwetki, których rolę w fotografii odgrywają często niepełnoletnie jeszcze modelki. Cyfrowa manipulacja, która starannie wyselekcjonowaną doskonałość przetwarza i czyni ostatecznie hybrydą, oczekiwań odbiorców, unikatowej stylizacji i nieosiągalnych wzorców. Co pozostaje, gdy zrzucimy z siebie modę w najpopularniejszym rozmiarze?

www.tarabanski.com

© foto: Sylwester Rozmiarek

© foto: Sylwester Rozmiarek

Sylwester Rozmiarek jest absolwentem Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończył także Policealne Studium Plastyczne Towarzystwa Nowoczesnej Edukacji w Toruniu – specjalność: fotografia artystyczna. Członek kolektywu snaps.pl oraz public-life.org.

Strona internetowa: www.rozmi.com

Po wernisażu odbędzie się koncert zespołów: The Kurws oraz 60 MINUT PROJEKT a.k.a. LXMP, który rozpocznie się o godzinie 20:00.

 The Kurws

Zespół sam o sobie mówi, że powstał jako spontaniczna konsekwencja sesji ping-pongowej, która zeszła do podziemia, gdzie tkwi po dziś dzień. W rzeczywistości grupa ta jest idealnym przykładem świeżego i organicznego punk-rocka z silnymi wpływami post-modernizmu. W swojej twórczości penetrują oni tradycje punk-rocka i rock’n’rolla, garage/surf, kraut-rocka, zgniłego funk, a także nowojorskiego no-wave, a ich debiutancki album „Dziura w getcie”, to w ich mniemaniu dźwiękowe zilustrowanie przeświadczenia o kolektywnej improwizacji bez warsztatowego przygotowania, realizowanej w cichej nadziei na to, że zespół uniknie kompromitacji. Na swoim koncie mają liczne występy, m.in. jako suport legendarnej grupy NoMeansNo w Klubie Firlej, a także w bliskich ich korzeniom squotach: CRK i Rozbracie. Pierwszy oficjalny materiał The Kurws powstał w postaci kolekcjonerskiego wydania kasetowego. Jak informują na swoich oficjalnych serwisach, niebawem ukażą się również reedycje na cd i winylach.

Skład:

Kuba Majchrzak – bas
Dawid Bargenda – perkusja
Hubert Kostkiewicz – gitara
Krzysztof Tokarski – saksofon

(www.kurws.com)

60 MINUT PROJEKT a.k.a. LXMP

Osobliwa historia duetu (na co dzień udzielającego się w grupie Mitch&Mitch), zaczęła się od uczestnictwa muzyków w jednej z wrocławskich imprez drum’n’bassowych. Po kilku wzajemnych, spontanicznych występach narodził się ich wspólny projekt – 60 MP         (60 Minut Projekt), którego nazwa ma swoją genezę od improwizowanych, godzinnych setów, umożliwiających „równoległe picie herbaty, podjadanie czegoś z talerzyka oraz rozprostowywanie kości, gdy plecy bolą”. Ciekawostkę stanowi fakt, iż artyści używają w swojej muzyce minimalnej ilości sprzętu po to, aby uzyskać maksymalny, eksperymentalny efekt.

Skład:

Piotr Zabrodzki
Macio Moretti (Maciej Moruś)

Strona internetowa: http://www.myspace.com/60minutprojekt

Bilety na koncert: 15 pln: przedsprzedaż poprzez sieć Ticketpro (EMPIK, Media Markt, Saturn) oraz w dniu koncertu, w Klubie z legitymacją studencką; 20 pln: bilet normalny w dniu koncertu.

Wystawa i koncert towarzyszą Trochę Innemu Festiwalowi Fotografii (TIFF). Więcej o festiwalu na stronie: www.tiff.wroc.pl

Jeśli nie masz w tym momencie programu – nie przejmuj się. W najbliższy czwartek czekają nas zajęcia teoretyczne – dostaniesz ode mnie materiały z prezentacji omawiającej zagadnienia kalibracji, zarządzania barwą, rozdzielczością i inne – w granicach których będziemy się potem poruszać. Nie potrzebujesz jeszcze programu, masz więc na przygotowanie swojego komputera ponad 2 tygodnie. Jeśli chodzi o Lightrooma to na naszych szkoleniach zawsze dostępna jest darmowa 14-dniowa wersja od Adobe. Możemy ją zainstalować nawet na początku zajęć. Jest jeszcze jeden plus – jeśli poznamy jakąś technikę w Photoshopie za kilka tygodni, zawsze będzie można wrócić do Lightrooma i porównać rozwiązania. Przyznasz, że to istotna kwestia? ;)

Oto Twój wybór:

pamiętaj: razem tylko 650 zł!

Dane do przelewu:

AMM Media – Paweł Suder
ul. Ks. W. Bandurskiego 66/4, 31-515 Kraków
26 1140 2004 0000 3002 6977 2900 (mBank)
w tytule - szkolenie Lightroom #2 Kraków, imię i nazwisko uczestnika

© foto: Maciej Kułakowski

Fotografie Kułakowskiego odarte zostały z wszelkich „artystycznych falbanek” i zredukowane do stanu zasadniczo topograficznych historii z uwzględnieniem postaci – bardziej jako elementu dopełniającego krajobraz i przenoszącego znaczną ilości informacji wizualnych, niż głównego sprawcy zaistniałych sytuacji. Minimalistyczne kadry w odcieniach szarości przyciągają wzrok widza symetrią, harmonią i spokojem.

Cykl „Vista Del Mar” prezentowany był na Międzynarodowym Festiwalu Fotografii Młodych 2011 w Jarosławiu, gdzie zdobył wyróżnienie. We Wrocławiu zaś eksponowany jest w całości po raz pierwszy (kilka zdjęć prezentowanych było podczas jesiennej edycji TIFF).

© foto: Maciej Kułakowski

Maciej Kułakowski, fotograf, grafik i podróżnik, obecnie mieszka we Wrocławiu, gdzie ukończył fotografię na Akademii Sztuk Pięknych. Odbył również studia w ramach programu stypendialnego na Wydziale Artystycznym UPV w Walencji. Nie należy do ZPAF. Prowadzi bloga  www.maciekkulakowski.tumblr.com

Katarzyna Mróz: Jakie były początki pana fotografowania?

Stanisław Markowski: Urodziłem się i wychowałem w Częstochowie, w rodzinie artystycznej. Tata był malarzem, skrzypkiem i świetnym fotografem. Mimowolnie zatem pierwsze nauki pobierałem u niego. Początek fotografowania u wielu wiąże się z potrzeby zarejestrowania chwili – bliskich, zabytków, przyrody. To jest też istota fotografii – potrzeba posiadania pamiętnika fotograficznego, uwiecznienie momentu. Ważne jest – na każdym etapie fotografowania – by nie tracić powodów, dla których bierzemy aparat do ręki.

Fotograf to taka osoba, która do bilionów zdjęć na świecie dorzuca cząstkę swojego niepowtarzalnego świata. Potem zadajemy sobie pytanie: „jak fotografować lepiej?”. Pytamy samych siebie, co jest naszym celem. Może to być wygranie konkursu, zrobienie wystawy itp. Przychodzi moment, w którym słyszymy głos: „kim chcesz być?”. Pytamy samych siebie, co jest ważniejsze – wyrażenie nas samych poprzez fotografię czy wyrażanie świata, który obserwujemy.

Stanisław Markowski podczas wernisażu swojej wystawy "Świat, którego już nie ma. Krakowski Kazimierz - dzielnica żydowska", fot. Piotr Markowski.

Jaka jest najważniejsza cecha fotografa?

Z perspektywy lat mogę powiedzieć, że jedną z najważniejszych cech fotografa jest pokora. Ważna jest również motywacja wewnętrzna. Musimy stawiać sobie cele, musimy przekraczać siebie, wychodzić poza rutynę. Nieważne jest przy tym, czy nazwiemy siebie amatorami czy zawodowcami.

Oczywiście ważne są umiejętności fotograficzne, doskonałe poznanie aparatu, którym się dysponuje – to podstawy. Aparat nie może nas męczyć, należy poznać go na tyle, aby nas nie krępował. Potem musimy się starać wycisnąć z niego wszystko, co się da. W pewnym momencie należy się też w nim zakochać, zachwycić jego sprawnością, możliwościami danego obiektywu; musimy również nauczyć się o nim zapomnieć.

Fotograf musi być też cierpliwy, musi umieć czekać na to, co się wydarzy, musi być otwarty na przypadek.

W jaki sposób pan fotografuje?

Z roku na rok podejmuję nowe tematy, czuję nieustanną chęć zgłębiania czegoś nowego, ale zawsze zgłębienie do końca. Myślę, że fotografowanie jest procesem, w którym temat staje się ważniejszy niż osoba fotografująca. Fotografując, musimy zniknąć. Aby dobrze sfotografować człowieka, należy podjąć próbę jego zrozumienia. Wówczas ważniejsza jest relacja, jaką z nim nawiążemy. Ważniejsza jest relacja człowiek–człowiek niż fotograf–człowiek. Właściwie im mniej będzie tego fotografa w człowieku, tym lepiej.

Kiedy mam zrealizować jakiś temat, to nie zawsze muszę mieć wszystko z góry przemyślane. Widzę tu pewną analogię do gry na pianinie. Niekiedy mam pomysł muzyczny, czasami kilka razy dziennie. Wstaję rano i od razu siadam do pianina, aby nagrać melodię, którą mam w głowie. Czasami zaś siedzę przy klawiaturze – i nic, dopiero po chwili pojawia się jakaś melodia. To „jak cię poniesie” jest równie ważne jak przemyślany wcześniej pomysł. Gdy chcemy popływać, to czasami tworzymy sobie do tego odpowiednie warunki, a niekiedy skaczemy na głęboką wodę.

Jakie były najważniejsze tematy, które pana zafascynowały?

Gdy przyjechałem studiować do Krakowa, zacząłem fotografować umierające miasto: znikające podwórka, dziwnych ludzi. Na jednym z podwórek przy ulicy Floriańskiej fotografowałem wiszące balkony, które sprawiały wrażenie, jakby za chwilę miały się urwać i spaść. Obserwowałem to leniwe życie płynące między wylegującymi się w słońcu kotami. Pamiętam jedną scenę: komponuje mi się w kadrze sznurek, na którym suszy się bielizna, wyglądająca jak nuty na pięciolinii, a na barierce widnieje napis: „Lekcje muzyki”. Nagle wychyla się staruszka, uśmiecha się, zaczyna mnie wypytywać, co robię, po co. Drugie zdjęcie zrobiłem z nią, opartą o balustradę. Opowiedziała mi, że wynajmowała fortepian studentowi, który uczył dzieci gry. Tego fortepianu nie można było wynieść z budynku, bo zburzono część kamienicy. Żałowałem tylko, że nie nagrałem jej opowieści. Tego podwórka teraz już nie ma.

Fotografowałem w latach Solidarności, w czasach niepokoju. Wtedy moim celem było utrwalenie tego, co się działo. Był to mój wkład w odzyskanie wolności, a chciałem być bardziej wolny w swoim kraju. Wiedziałem, że może wytrzymam dłużej niż inni – choć nie należę do najodważniejszych osób.

W 2004 roku uległem totalnej fascynacji tangiem, przede wszystkim samą muzyką. Odkryłem, że jest bardzo wiele melodii tanga, których nie znałem, chociaż w domu mieliśmy płyty ze wszystkimi polskimi tangami przedwojennymi, Ordonką. I nagle poznałem tango argentyńskie – stan duchowego katharsis człowieka, coś bardzo pięknego. Istnieje kilka rodzajów tanga: tango-walc, grane na trzy czwarte, a tańczone na cztery czwarte; tango klasyczne, zwykle wolniejsze i bardziej dostojne; milonga, szybsza, bardzo piękna i zmysłowa. Tango jest tańcem, w którym uświadamiamy sobie naszą tęsknotę. Borges powiedział, że tango to smutek, który sam siebie tańczy.

Obecnie nastąpił renesans tanga. W Buenos Aires tango jest traktowane niemal jak religia, jednak tańczy się je na całym świecie: w Hongkongu, Nowej Zelandii, Korei, Japonii, Afryce Południowej, Grecji, Stambule. Jak uchwycić magię tanga za pomocą aparatu? Tańczyłem z aparatem jak z kobietą, wchodziłem między tancerzy, próbując zachować ich rytm. Chcąc być blisko nich, podglądać ich, dotknąć jakiejś prawdy, musiałem niemal stać się jednym z nich.

Wykonywał pan też zdjęcia lotnicze.

Tak, ten cykl zdjęć zrobiłem, bo lubię latać. Aby przekonać wydawnictwo do swoich pierwszych zdjęć lotniczych ukazujących zamki, musiałem pokazać im zdjęcia. Potrzebowałem umowy i odpowiednich funduszy. Pojechałem swoją starą hondą do aeroklubu i powiedziałem, że potrzebuję dziesięciu godzin lotu, za co zastawiłem swój samochód. Przyznaję, był to dość szalony pomysł. Potem pokazałem zdjęcia wydawcy. Ten zaakceptował mój pomysł i opłacił sto godzin latania, bym mógł ten album w pełni zrealizować.

Parę lat temu na Plantach pokazywano wystawę zdjęć Yanna Arthusa-Bertranda „Ziemia z nieba”. Fotografował on aparatem małoobrazkowym ze śmigłowca. Współpracował z wieloma organizacjami ekologicznymi, aby pokazać urodę ziemi, która jest zagrożona zniszczeniem. Spotkałem się z nim po wydaniu drugiego albumu Fascynacje. Ziemia polska (w którym pokazałem czyste, abstrakcyjne piękno polskich krajobrazów). Bertrand zaproponował, abyśmy wspólnie zrobili kiedyś zdjęcia Polski, jednak tego pomysłu nie udało się zrealizować. Obecnie kilku fotografów głównie z paralotni fotografuje ziemię z góry, często spotykam na takich zdjęciach przepiękne motywy.

Miałem to szczęście, że mogłem podejmować tematy, które lubiłem. Album jest dla mnie zwieńczeniem tematu, który ceniłem szczególnie (na przykład serii o dworach polskich czy zdjęć robionych z samolotu).

Przez wiele lat fotografował pan również przedstawienia teatralne.

Dobrze poznałem środowisko Starego Teatru w Krakowie. Andrzej Wajda, z którym współpracowałem przy Człowieku z żelaza, poprosił mnie, bym sfotografował w tymże teatrze jego Antygonę. Był to początek wieloletniej współpracy. Szukałem własnych ścieżek fotografowania w teatrze. Mierziły mnie zdjęcia inscenizowane, które tworzyły „teatr w teatrze”. Starałem się wychwycić momenty na scenie – tak jak je łapałem w życiu. Robiłem zdjęcia na próbach, poznając pracę aktorów i zamysł reżysera, a następnie fotografowałem, czasem również podczas premiery, małymi i cichymi aparatami. Ważne dla mnie było pokazanie autentycznej gry aktorskiej.

Wcześniej, co właściwie nigdy się nie skończyło, podejmowałem tematy związane z urodą polskiego krajobrazu i polskiej architektury, m.in. polskiego dworu, drewnianych kościółków, urodzie Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Przekraczałem również granice swojego kraju, fotografując Ziemię Świętą, Asyż, zamki nad Loarą, Alpy.

Jaką rolę w fotografii przypisuje pan przypadkowi?

Przypadek odgrywa niewątpliwie olbrzymią rolę w fotografii. Dla mnie jest również bardzo ważny i inspirujący.

Podczas pracy nad albumem o krakowskim Kazimierzu, zatytułowanym Świat, którego już nie ma. Krakowski Kazimierz. Dzielnica żydowska chciałem poznać tę wymarłą dzielnicę. Najpierw przez trzy lata zbierałem archiwalne fotografie, szukałem ich w muzeach, archiwach, antykwariatach. Powoli poznawałem Kazimierz wypełniony ludźmi: kupcami, handlarzami, dziećmi. Kiedy zaczynałem tę pracę, w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, nie licząc portretów Krügera, było około 30 zdjęć przedstawiających życie codzienne Kazimierza. W ciągu trzech lat odnalazłem prawie 300 wcześniej nieznanych zdjęć przedwojennego Kazimierza. Podczas pracy nad tym albumem zwykle działo się tak, że kiedy zaplanowałem sobie, że danego dnia zrobię określone zdjęcia, że może coś wtedy się wydarzy, przyjadą jacyś rabini i będą się modlić na cmentarzu, to zwykle albo zdjęć nie zrobiłem, albo wychodziły one zupełnie przeciętnie. Kiedy natomiast wychodziłem rano, włóczyłem się po ulicach, siedziałem na krawężniku i czekałem, nie wiedząc do końca na co, to pojawiało się coś nieuchwytnego, czego w innej sytuacji bym nie zauważył. Działy się rzeczy, których bym nie przewidział, co więcej – którym nie poświęciłbym czasu, gdybym miał dokładny plan. W zastygłym czasie wystarczy, że ptak przeleci i na moment usiądzie na zniszczonym słupie elektrycznym – to przecież wydarzenie zbyt błahe, aby poświęcać mu czas. Kiedy jednak taką nieistotność sfotografujemy, to może stać się brakującym ogniwem w opowieści. Chcąc więc zgłębić Kazimierz, nauczyłem się czekać na to nieprzewidziane.

Czy pyta pan ludzi o zgodę na sfotografowanie?

Mam taką zasadę – jeśli widzę coś ważnego i jeśli mam czyste intencje, czyste sumienie, to najpierw robię zdjęcie, a potem pytam o zgodę lub wcale nie pytam. Niekiedy spodziewam się, że już po sfotografowaniu mogę kogoś do tego zdjęcia przekonać. W zasadzie gnębienie ludzi aparatem nie było nigdy celem mojego fotografowania, staram się bowiem być delikatny i przestrzegać dobrego obyczaju.

Jak ważna jest dla pana niezależność artystyczna?

W swych Dziennikach Gombrowicz napisał: „historia sztuki to nie jest historia nurtów ani historia stylów, tylko historia indywidualności”. Próbowano mnie w pewnym momencie zakwalifikować w krakowskim środowisku fotograficznym lat 70. jako konceptualistę. Tworzyłem nieco surrealistyczne kompozycje – fotograficzne lub plastyczne. Kreowałem pewien bajkowy świat, którego nie mógłbym doświadczyć w prawdziwym życiu. Bycie w nurcie, w pewnej artystycznej modzie, schlebianie gustom, jakakolwiek klasyfikacja, do której „przymierza się” twórcę, gubi wiele ciekawych indywidualności. Przykładem takiego zagubienia jest Ryszard Horowitz, twórca fotografii reklamowej, pracujący w Stanach Zjednoczonych. Jego poszukiwania dotyczyły przekształceń perspektywy, używał obiektywu szerokokątnego, który w latach 60. był rzadkością. Horowitz tworzył surrealistyczne obrazy, zmieniał proporcje. Jego fotografia stała się bardzo popularna, a co za tym idzie – miał wiele zamówień na swoje prace. Kiedyś podczas spotkania z nim zapytałem go, co teraz robi „od siebie”, co tworzy. Odpowiedział, że nie ma czasu na poszukiwania, że musi robić „horowitze”. Stworzył własny styl, a potem stał się jego niewolnikiem. Powielał siebie, co jest sporym niebezpieczeństwem, zwłaszcza jeśli robimy to, aby spełnić czyjeś oczekiwania. Osobiście jednak bardzo lubię te jego fotografie.

W jednym z filmów poświęconych panu mówił pan o zasadzie pierwszeństwa wzruszenia przed informacją. Co to oznacza?

Zrozumiałem to już dość dawno. Pierwszeństwo przed wiedzą daję wzruszeniu i emocjom. W dzisiejszych czasach nadwiedzy, wiedza, którą bezwiednie gromadzimy, nie działa już pobudzająco na intelekt. Są dyscypliny naukowe, w których wiedza jest bardzo ważna. Jeśli jednak mówimy o sztuce (przy wyłączeniu fotografii czysto dokumentalnej, naukowej),  to najistotniejsze jest szeroko pojęte wzruszenie. Do sztuk bezpośrednio przynoszących wzruszenie, a nieprzekazujących informacji należy muzyka, natomiast należące do innych dziedzin dzieła, na przykład malarstwo, fotografia – mogą stać się sztuką, jeśli – między innymi – wzruszą. Musimy to wzruszenie wykorzystywać z czystym sumieniem.

World Press Photo to gigantyczne i bardzo nagłośnione przedsięwzięcie w fotografii. Od wielu już lat naznaczone jest piętnem wielkiej manipulacji, w tym również manipulacji ludzkim wzruszeniem. Kilkadziesiąt zdjęć przedstawionych na wystawie, wybranych spośród kilkuset tysięcy pokazujących dzisiejszy świat jest tendencyjnie niesprawiedliwy dla świata i człowieka. W większości ukazuje człowieka jako zło zagrażające światu i samemu człowiekowi. Piękne są tylko zwierzęta i sportowcy.

Dwie ważne wystawy zapoczątkowały taki sposób prezentowania zdjęć: „Rodzina człowiecza” („The Family of Man”) autorstwa Edwarda Steichena i „Czym jest człowiek” stworzona przez Karla Pavka. U podłoża tych wystaw leżało myślenie humanistyczne, fotografie przedstawiały dolę człowieczą, natomiast na zdjęciach pokazywanych na World Press Photo widzimy tylko jedną stronę życia człowieka, tą gorszą, a ukazywana przemoc powoduje jedynie rosnące zobojętnienie.

Co jest pana zdaniem najważniejsze w uczeniu fotografii?

Przez trzy lata wspólnie z Krzysztofem Kiwerskim prowadziłem zajęcia z fotografii na wydziale grafiki i malarstwa w Krakowskiej Szkole Wyższej im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Niektórzy studenci nie mieli żadnego pojęcia o fotografii, nie mieli nawet aparatów. Niektórzy próbowali robić zdjęcia telefonami komórkowymi. Jedna uczennica zrobiła najlepszą pracę dyplomową zenitem kupionym za śmiesznie małe pieniądze. Wymyślaliśmy tematy do sfotografowania. Od razu też mówiłem im o kwestiach technicznych, o przysłonie, migawce, rodzajach filmów, wolałem jednak, aby napotykali na problemy i próbowali je rozwiązywać w praktyce. Zawsze mogli mnie o wszystko zapytać, nawet w czasie egzaminów. Byłem pobłażliwy, ważne było dla mnie, aby zrealizowali to, co sobie zaplanowali, aby robili to z pasją. Dzieliłem się z nimi swoją wiedzą praktyczną.

Uważam, że najlepiej człowiek uczy się sam. Nauczyciel może być naszym przewodnikiem tylko wówczas, gdy cenimy jego prace. Może nam też wytłumaczyć oczywiste kwestie techniczne. Naprawdę zapamiętujemy jednak to, przez co sami przeszliśmy.

Czy ważna jest znajomość historii fotografii?

Oczywiście, warto ją poznać jak najlepiej. Uważam, że warto jednak stronić od współczesnych wystaw i gadulstwa o fotografii. Nie trzeba przeceniać znaczenia znajomości współczesnej fotografii we własnym rozwoju, bo konfrontacja z tym, co się dzieje naokoło, nie jest nam aż tak potrzebna. Mówię to z perspektywy lat i na podstawie własnych doświadczeń.

Niektórych młodych fotografów przygnębia myśl, że wszystko już sfotografowano…

Ta myśl będzie nam zawsze towarzyszyć, nie należy się jej jednak poddawać . Kościół Mariacki sfotografowano na wiele sposobów, ale to ja przeżywam dane miejsce, oglądam coś, emocjonuję się. Ważne jest to moje spojrzenie.

Trzeba mieć ponadto świadomość, że aparat to dość złożone, czasem cudowne, a czasem dość niebezpieczne narzędzie, może służyć do dobrego lub złego. Zdjęcie jest zazwyczaj silniejsze niż my. Zawarta w nim rzeczywistość ma czasem taką siłę, jak ta w świecie realnym. To tak jak rodzenie dzieci – kobieta je rodzi, ale nie stwarza. Musimy to uszanować.

A czy są tematy zbyt banalne, aby je fotografować?

Każdy fotografujący będzie miał problem z wyborem tematu. Wielu mnie pytało, co właściwie fotografować. Oczywiście ludzie mają określone predyspozycje. Jeden wybierze obserwowanie rzeczywistości, rejestrowanie zdarzeń, inny pójdzie w stronę kreacji, wymyślania swojego świata.

Na początku uciekamy od tego, co jest banalne. Tym się różni fotografia od rzeczywistości, że możemy powiedzieć, że coś jest banalne, dopóki nie zwrócimy na to uwagi. W momencie, kiedy zwracamy uwagę na daną rzecz, rozpoznajemy w niej coś więcej. Nie zawsze tak się jednak dzieje. Być może jest to kwestia, do której trzeba dojrzeć. Nie chcę przez to powiedzieć, że nie ma czegoś takiego jak banał. Dla mnie najbardziej banalne zjawiska są związane z powtarzalnością zachowań, z modą, np. z zachowaniami subkultur młodzieżowych, które – moim zdaniem – często są pretensjonalne, naiwne, ale i wulgarne. Są po prostu jałowe.

Jak należy postępować z wyborem własnych zdjęć, już po ich wykonaniu?

Kwestia wyboru zdjęć to jedna z ważniejszych spraw. Są dwa oddzielne procesy – fotografowanie czyli gromadzenie materiału oraz jego selekcja. Ten drugi etap jest zresztą bardzo twórczy. Kiedy młoda osoba pokazuje mi swoje zdjęcia i wśród wielu dobrych widzę też słabe i nieciekawe, to wiem, że nie odróżnia ona ujęcia dobrego od słabszego. Często wybór kilku lub kilkunastu zdjęć z kilkuset jest trudny, czasochłonny i męczący.

Odpowiednie zachowanie proporcji jest ważne chociażby przy układaniu albumu fotograficznego. Istotne jest odpowiednie sąsiedztwo. Wybieramy najważniejsze, najmocniejsze ujęcia, i czasami trzeba zostawić element wyciszenia, tak aby ten ważniejszy moment był lepiej zauważalny.

Na jakie pytanie nie lubi pan udzielać odpowiedzi?

Często zadawano mi pytanie o trzy najważniejsze zdjęcia, jakie zrobiłem. Mam wówczas dylemat. Mógłbym powiedzieć, jak je określić – czy najbardziej dramatyczne, czy pięknie zakomponowane, czy są ważne dla kogoś…

Na forach internetowych poświęconych fotografii można znaleźć wiele negatywnych komentarzy, mnie zaś interesuje, jak pochwalić zdjęcie?

Jest to trudne. Wolę mówić o pewnym zestawie zdjęć niż o pojedynczym kadrze. Fotografowanie, jak już mówiłem, jest pewnym procesem – nie wolno odrywać jednej fotografii od reszty zdjęć. Osobnym problemem jest późniejszy wybór zdjęć.

W świetnej książce Światło obrazu, którą zresztą polecam, Roland Barthes omawia same fotografie, czyni to jednak z materiałami archiwalnymi. Barthes wprowadził kategorię punctum, czyli najmocniejszy element zdjęcia. Niekoniecznie wynikające z kompozycji; to „coś”, co trudno czasem zdefiniować, ale co ujawnia w zdjęciu jego prawdziwy sens. Rozważa zdjęcia same w sobie, które promieniują, mniej jest – lub w ogóle – zainteresowany fotografem. My, kiedy oglądamy zdjęcia, chcielibyśmy natomiast wiedzieć coś o fotografie. To, co dla mnie jest interesujące w dzisiejszym świecie, to i zdjęcie, i człowiek-fotograf. Cenię indywidualne spojrzenie, bardzo lubię być zaskakiwany jakimś zestawem.

Muszę dodać, że z uwagi na to, że nie ma jednoznacznych kryteriów oceniania, nie lubię występować w roli sędziego. Staram się nie mówić, że coś mi się nie podoba. Uważam, że w artyście, ale też w każdym człowieku powinniśmy zauważać to, co dobre. Staram się dane zdjęcia widzieć szerzej, czy fotograf powtarza jakieś stereotypy, czy wręcz przeciwnie – jest świeży i odkrywczy w postrzeganiu świata, co powinno wyjść samo.

Pozostaje jeszcze jedna kwestia – rozwój. Ważne jest, czy po wykonaniu kilku świetnych zdjęć ktoś potrafi się rozwijać, iść dalej w swoich poszukiwaniach.

Stanisław Markowski (1949) – fotograf, dokumentalista. Autor kilkudziesięciu albumów fotograficznych. Jego prace znajdują się w zbiorach muzeów i galerii, m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi, Bielsku Białej, Częstochowie, Kielcach, Krakowie, Lozannie, Tel Awiwie, Bostonie. Uhonorowany m.in. medalem im. Jana Bułhaka przyznanym przez Związek Polskich Artystów Fotografików (ZPAF) za wybitne osiągnięcia w dziedzinie fotografii (1997). Mieszka w Krakowie.